Zomeravondwandeling Riels Laag

De zomeravondwandelingen zijn een vast agendapunt op de activiteitenkalender. Ondanks deze warme augustuseditie bracht het op maandag 3 augustus ruim 40 deelnemers naar het Riels Hoefke. De afwisselende wandeltocht leerde de deelnemers veel over het prachtige, aangrenzende natuurgebied.

Door Luc van Hoek

De deelnemers werden op Het Hoefke in de schuur bij het informatiecentrum hartelijk ontvangen. Wim de Jong was dit keer de begeleider. Wim heeft in zijn rol als beheerder/rentmeester van Brabants Landschap inmiddels al zo’n 40 jaar ervaring opgedaan in het verzorgen en beschermen van een uitgestrekt natuurgebied. “Dan moet je denken voor mij aan het gebied onder de A58, vanaf Reusel en de Beerzen tot aan Alphen toe. In dat gebied hebben we zo’n 3800 hectare bos, heide en vennen. Maar ook prachtige landgoederen en boerderijen. Mijn werk is feitelijk het leven met de natuur. Dat is de mooist denkbare job ik me kan voorstellen.” In totaal beheert Brabants Landschap ruim 19.000 hectare natuurgebied, met daarnaast dus ook landgoederen, boerderijen, forten en kastelen.

Bosbeheer

Wim nam de groep belangstellenden mee het bos in. Op een vlotte en duidelijke manier hield hij de aandacht van de groep vast. “Dit bos is in de loop van de tijd ontstaan door aanleg, met name voor productiehout. Lang geleden moet dit gebied een veel opener karakter hebben gehad rond het (destijds moerassige) beekdal. We noemen dit ook een ‘saai bos’, er zit weinig variatie in boomsoorten. We willen graag dat de inlandse soorten bomen meer kans krijgen; zij brengen veel meer rijkdom aan andere planten, insecten en vogels mee. Sterke zaailingen (zaadjes van deze bomen/struiken) geven we graag de kans om door te groeien. Wim liet ook zien hoe hoogte en leeftijd van een boom bepaald kunnen worden. “Leeftijd kun je meten met een zogenaamde aanwasboor.” Met een smalle handboor haalde Wim een smal houtcylindertje op borsthoogte uit een boom. “Je ziet hier de jaarringen terug in de cylinder. Daaruit is zelfs te zien of een boom in een jaar snel of langzaam is gegroeid.”

Paalgraven

Even verderop loop je over de brug over de Leij naar de Regte Hei. Wim wijst op de vele keien in de grond. “Riel wordt met carnaval niet voor niks het Kaaiengat genoemd. Erg lang geleden moeten hier ook de beddingen van de Maas en de Rijn hebben gelopen. Die rivieren namen in ijsschotsen ook groot en klein gesteente mee. Er is hier sprake van een breuklijn tussen West- en Oost-Brabant, ook in de afwatering. Een deel komt via de Donge in de Amer, een ander deel via de Dommel en de Dieze in de Maas. De Regte Hei en haar omgeving werd al vroeg bewoond. Daar herinneren nog de paalgraven uit de Bronstijd aan. De meest bijzondere is de ringwalgrafheuvel” (een zelfde exemplaar is op Kwaalburg in Alphen te bewonderen). Wim: “tientallen jaren geleden werd dit gebied verstoord door motorcrossers en auto’s; daarnaast was het oefengebied voor defensie, o.a. parachutisten. Dat is gelukkig voorbij. Defensie maakt alleen nog gebruik van nachtsprongen. Het stroomgebied van de Leij is een bijzonder natuurgebied, wat helemaal strekt tot het Hondseind in Alphen. Dat zowel een heidegebied als een stroomgebied aan elkaar aansluiten is een bijzondere iets.”

Droogte

Wim wees zowel bij de droogvallende beken als op de uitgestrekte heide op de droogte. “Als natuurbeheerders wordt het steeds moeilijker om kwetsbare natuur te beheren. De weersomstandigheden worden steeds extremer. We hebben (te) natte periodes gehad en nu grote droogte. Het heidegebied heeft het moeilijk, maar ook een aantal boomsoorten. De natuur reageert daar weer wel op: zo heeft de beukeboom nu veel meer zaadjes als anders om zich te beschermen voor en te vermeerderen in de toekomst.” Eenmaal terug op Het Hoefke smaakte de koffie en thee extra lekker. Met een kort dankwoord van Frans Wilmsen en een dankbaar applaus beloonde de groep Wim voor een mooie wandeling.