Zomeravondwandeling 2026 Nieuwkerk
Op maandag 1 juni wandelden 58 belangstellenden bij Nieuwkerk, leden van onze heemkundekring en Senioren Alphen. Bij het Halve Maan ven was de eerste stop. Hier waren eigenlijk drie vennen, waarvan de paters van Nieuwkerk een hoek in het hoofdven uitgegraven hadden om in de zomer te kunnen zwemmen. Via de Goirlesedijk en de golfbaan komen we uit op de Beukendreef, rechte lanen in 1820 aangeplant door botanicus Diederik van Hogendorp. Helaas zijn veel bomen aangetast door zwammen, o.a. de Tondelzwam en de Honingzwam. Deze vernietigen de bomen van binnenuit.
Veel grond was hier in bezit van de Abdij van Tongerlo. In de Franse tijd werden deze religieuze bezittingen in beslag genomen en bij domeinen ondergebracht. Graaf Gijsbert Jacob van Hogendorp kocht alle grond op. Hij liet verschillende boerderijen en arbeiderswoningen bouwen en liet de grond cultiveren . Bomen werden aangeplant. In 1924 werd een grafkelder voor de familie gecreëerd. Die is nog steeds aanwezig. Het verhaal gaat dat Gijsbert Jacob van Hogendorp zijn grote vrees was om levend begraven te worden. Hij liet daarom een grafkelder bouwen die niet gesloten werd door een steen, maar door eenvoudige planken. De grafkelder is bedekt met aarde en omringd door een kleine slotgracht. Vroeger is er zelfs een ophaalbrug geweest om bij de kelder te kunnen komen. In 1845 komt hij te overlijden en het eigendom komt in handen van de dochters van zijn broer en zijn andere broer Andries Willem.
Even verderop staan we stil bij De Grote Beukenboom. Dit was vroeger een verzamelplaats van smokkelaars, vooral boter smokkel. Sommige boterfabrieken maakte meer dan de helft van hun productie voor de smokkel. Het smokkelen was een spel tussen smokkelaars en douane. De z.g. zwarte douane waren als douane verklede smokkelaars die hoopten dat smokkelaars bij hun vlucht de boter lieten vallen. Gids Frans Wilmsen wees zelfs naar een gedeelte van een natuurlijke kraal dat nog zichtbaar is. Hier werden runderen tijdelijk vastgezet, tot men wist dat de kust veilig was om ze te smokkelen.
Het in Engelse landhuisstijl gebouwde Hotel De Golf was een geliefde uitspanning met een doolhof en speeltuin. Tijdens de oorlog werd hier hulp geboden aan vluchtelingen en tijdens de bevrijding in 1944 verwoest.
Baron De Meester van Betzenbroeck was inmiddels eigenaar. Een gedenknaald wijst naar WO 1. Hij werd er van verdacht Belgische soldaten te helpen vluchten. Toen de Duitsers hem over de Belgische grens wilden trekken, kon de Nederlandse grenswacht hem op het laatste moment tegenhouden. Als dank liet hij deze naald bouwen. Daar tegenover staat een mooie kapelletje. Vroeger heette dit gebied Steenvoorde. De naam Nieuwkerk is ontleend aan het feit dat de Nederlandse katholieken hier gingen kerken, nadat de Nederlandse Staten katholieke activiteiten verboden hadden. (Nieuwe kerk… Nieuwkerk). Hiernaast stond het Witte Huis, na een brand heropgebouwd, dat fungeerde als herberg.
Wij liepen vanaf hier terug naar Klooster Nieuwkerk. Ingewijd in 1913, eerst een huis van de Missionarissen van de Heilige Familie, dan van de trappisten. later van de Franciscanessen van Etten en nog later van ander religieuzen. In 1986 is het complex aangekocht door de baron en is het twintig jaar geleden ontwikkeld tot een hotel, vergader en feestlocatie, waar je ook kunt eten en drinken. En dat laatste deden we dan ook na deze prachtige wandeling!
